Język angielski z pewnością ma swoją gramatyczną specyfikę, ale jedno jest pewne – dodawanie afiksów, czyli tzw. prefixes (przedrostków) i suffixes (przyrostków) jest dosyć proste. Jak sama nazwa wskazuje, te pierwsze znajduje się przed danym słowem, a te drugie tuż za nim, tworząc z nich jednolite wyrażenie.
W jaki sposób stosujemy przedrostki i przyrostki w języku angielskim?
Przedrostki angielskie dodaje się przed słowem bazowym. Niektóre z nich mogą – mówiąc obrazowo – zmieniać o 180 stopni znaczenie słowa bazowego. Przykładem jest tu słynne happy i unhappy, czyli szczęśliwy i nieszczęśliwy. Oczywiście przedrostków w języku angielskim jest znacznie więcej, ale o nich później.
W przypadku przyrostków mamy do czynienia z członami, które są dodawane „od tyłu” do słowa bazowego. Niektóre z nich mogą nawet zmienić część mowy z przymiotnika na rzeczownik. Tak jest w przypadku przyrostka „-ness”, za pomocą którego możemy uzyskać słowo European-ness – czyli Europejskość. Tak jak w przypadku przedrostków, język angielski posiada w swym bogactwie mnóstwo przyrostków.
Przykłady przedrostków w języku angielskim
– Przedrostek Un – oznaczający przeciwieństwo lub wskazujący brak czegoś np. unreal – nierealny;
– Przedrostek Re – oznaczający powtórzenie czegoś lub też cofnięcie się do określonego stanu np. return – powrócić;
– Przedrostek Pre – oznaczający, że coś dzieje się przed innym zdarzeniem: prejustice – uprzedzenie;
– Przedrostek Dis – oznaczający przeciwieństwo czegoś: np. disslegal – nielegalny, zdelegalizowany;
– Przedrostek Mis – oznaczający, że coś jest złe lub niewłaściwe: np. mislead – wprowadzać w błąd;
– Przedrostek Over – oznaczający nadmiar czegoś lub bycie ponad czymś: np. overrated – przereklamowany;
– Przedrostek Under – oznaczający, że coś jest niewystarczające, albo poniżej określonej normy: np. underscore – podkreślać;
– Przedrostek Inter – oznaczający, że coś jest pomiędzy lub wśród czegoś: np. interstellar – międzygwiezdny;
– Przedrostek Intra – oznaczający, że coś jej wewnątrz czegoś: np. intra-articular – śródstawowy;
– Przedrostek Post – oznaczający, że coś dzieje się po określonym zdarzeniu: np. post-apocalyptic – postapokaliptyczny.
Przedrostki angielskie możemy również dzielić na pozytywne i negatywne. Do tych pierwszych zaliczamy m.in.:
– Przedrostek Pro – oznaczający coś, co się promuje lub jest postępem. Przykładem słowa z takim przedrostkiem jest przymiotnik professional, czyli profesjonalny;
– Przedrostek Super – oznaczający coś, co jest na najwyższym poziomie np. superhuman, czyli superczłowiek, nadczłowiek.
Powyższe przedrostki jednoznacznie kojarzą się w sposób pozytywny, ale niektóre przedrostki w języku angielskim mają też nacechowanie przeciwne, czyli negatywne.
– non, który po połączeniu ze słowem stop (nonstop) oznacza coś, co nie ma końca,
– anti, który po połączeniu ze słowem biotic (antibiotic) oznacza po prostu antybiotyk.
W języku angielskim wyróżniamy również przedrostek dis, który oznacza przeciwieństwo i negację np. dishonor, czyli niehonorowy.
Jakie są przyrostki w języku angielskim?
Przyrostki angielskie stawia się na samym końcu słowa. Oto przykłady kilku często spotykanych przyrostków:
-ly, który sprawia, że przymiotnik staje się przysłówkiem (np. fastly – szybko),
-ness, dzięki któremu uzyskujemy z przymiotnika rzeczownik, (np. calmness – spokój),
-able, dzięki któremu przemieniamy rzeczownik w przymiotnik (np. capable – zdolny),
-ment, który zmienia przymiotnik w rzeczownik (np. impovement – poprawa),
-tion, który zmienia słowo w rzeczownik (np. negation – negacja),
-er, dzięki któremu uzyskukemy rzeczownik lub przymiotnik (np. speaker – mówca),
-est, dzięki któremu uzyskujemy 3 stopień przymiotnika (np. happiest – najszczęśliwszy),
-ful, dzięki któremu uzyskujemy przymiotnik (np. faithful – pełen wiary),
-less, dzięki któremu konwertujemy rzeczownik w przymiotnik (np. fearless – nieustraszony),
-ism, dzięki któremu powstaje rzeczownik (np. humanism – humanizm).
Niektóre przedrostki w języku angielskim stosuje się przed datami. Dzięki temu łatwiej ocenić lub określić kontekst czasowy, w którym dane wydarzenie miało miejsce. Do takich należą:
– pre-, czyli przed, który określa coś, co wydarzyło się przed konkretnym wydarzeniem (np. prehistoric – prehistoryczny). Jego przeciwieństwem jest post-, czyli po. Przedrostek ten umiejscawia się wówczas, gdy chcemy opisać czasy, które miały miejsce po konkretnych wydarzeniach (np. postapocaliptyc, czyli po apokalipsie).
Niektóre przedrostki określają też późniejszy okres w danej jednostce czasu. Jednym z nich jest late-, za pomocą którego można opisać np. późne lata 80. (late 1980s).
Jak widać, zarówno przyrostki angielskie, jak i przedrostki, mogą kompletnie zmienić znaczenie wymawianych słów. Przyrostki w angielskim odgrywają ważną rolę, ale trzeba też pamiętać, że Anglicy często stosują uproszczenia tych części zdania. Jeśli chcecie zapoznać się z naszą ofertą językową i dowiedzieć się czegoś więcej nie tylko na temat przyrostków i przedrostków, ale też wielu innych istotnych kwestii, to serdecznie zapraszamy do nas na kursy języka angielskiego oraz na naszego firmowego bloga.